Wind

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Windie.GIF
Wie de huik zet naar de wind, is de mode niet gezind.
~ Paris Hilton over onmodieus gepeupel.
Wie een wind laat in een fles, heeft geen last van schroom of stress!
~ Urbanus van Anus die een tip van de sluier oplicht over zijn volgende zaalshow.

Een wind is een luchtverplaatsing waarvan de geluidsdruk de grens van 140 decibel (gemeten op één meter afstand) niet overschrijdt. Vanaf die grens heeft men het immers niet meer over een "wind", maar over een "ontploffing". Het vastleggen van deze grens heeft, gekoppeld aan hun nieuwsgierigheid, de onderzoekers veel geluidsmeters en trommelvliezen gekost.

Inhoud

[bewerken] Winden volgens oorsprong

Luchtverplaatsingen kunnen op de meest diverse plaatsen, en om de meest diverse redenen ontstaan. Omdat plaats en oorzaak van winden quasi altijd met elkaar verbonden zijn, worden zij hier ook als één geheel behandeld.

[bewerken] Weergoden

De Toren der Winden in Athene, verblijfplaats der acht weergoden, tijdens een stevige zuidenwind. Tja, Notos is een speelse kwast.

De acht basiswinden, die schijnbaar netjes de acht windstreken van het kompas volgen, terwijl het woord "windstreek" nu net van de richtingen dezer acht winden is afgeleid, worden veroorzaakt door acht blaasgrage antieke goden, die samen met hun regen-, hagel- sneeuw- en watalnietmakende collega's tot de zogenaamde "weergoden" gerekend worden. Deze goden worden sinds oudsher door elke weerman aanbeden, in de hoop dat hij van hen een tip krijgt aangaande wat zij de volgende dagen van plan zijn. Het moge duidelijk wezen dat deze goden grapjassen zijn. Wanneer zij niet blazen, verblijven zij in de befaamde "Toren der Winden" in het oude centrum van het Griekse Athene, en zijn ouderdom is deze constructie pijnlijk aan te zien.

  • Boreas - Deze grapjurk is sinds het ontstaan van de aarde verantwoordelijk voor de noordenwind. Boreas is een artiest, die zich via zijn ijskoud geblaas uitleeft in het creëren van ijssculpturen, en het laat hem koud dat zijn geblaas de mensheid in energieproblemen dompelt.
  • Kaikias - De buurman van Boreas laat zich evenmin onbetuigd, en hij is de lieveling van elkeen die om één of andere reden van droge kou houdt, zoals de fabrikanten van droog ijs, en gebruikers van waren die koel en droog bewaard dienen te blijven.
  • Apeliotes - Apeliotes is de droge komiek van de club, en al wie op een druppel regen rekent om zijn magere gewassen wat omvang te geven, zal het geweten hebben.
  • Euros - Wie graag hoog warm en droog zit, kan (soms) rekenen op deze rakker, die vanuit het zuidoosten blaast. Ten westen van Azië moeten ooit heel erg veel mensen in dat geval geweest zijn, aangezien zij het werelddeel tussen dat continent, en het microcontinent Engeland naar deze god "Europa" gingen noemen.
  • Notos - Wat Boreas afkoelt, warmt Notos weer op. Maar door zijn speelse, en ietwat kinderachtige aard, overdrijft deze zuiders geïnspireerd olijkerd hij hier telkens weer in, met als gevolg dat de bevroren aardoppervlakten dra veranderen in gloeiendhete woestijnen.
  • Lips - Deze zuidwester wordt steeds afgebeeld -hoe kan het anders- met een zuidwester op het hoofd, en wordt beschouwd als het symbool voor zwoele lust. Precies, hij brengt warmte en vochtigheid over ons. Lips draagt overigens wel degelijk een zuidwester, maar omdat goden onstoffelijk zijn, is dat hoofddeksel het enige dat van hem zichtbaar is. Wie een zwevende zuidwester tegenkomt weet hoe laat het is, want dan heeft Lips snaakse plannen, die op termijn doorgaans uitmonden in een lichte toename van de wereldbevolking.
Lips.GIF
  • Zephyros - Zephyros was geruime tijd de meest serieuze der weergoden, en omwille van zijn deugddoende vochtigheid, hadden klassieke boeren[1] hem met de mooiste naam van alle weergoden bedacht. De wateroverlast van de laatste jaren heeft er echter voor gezorgd dat er meer en meer stemmen opgaan om deze weergod van een minder fraaie naam te voorzien, terwijl het misschien zou kunnen volstaan om eens met de man te praten. Maar wie praat er tegenwoordig nog met klassieke goden, een enkele archeoloog uitgezonderd?
  • Skiron - Deze enigszins norse weergod houdt niet van grapjes, en wordt wel eens de moppersmurf der weergoden genoemd. Zijn geblaas uit het noordwesten brengt uitsluitend vocht en koude, tot grote vreugde van mos en andere vreemde levensvormen, maar tot groot ongenoegen van zowat alle zoogdieren. Skiron is niet populair.

[bewerken] Technologie

Een beroemd voorbeeld van mechanisch opgewekte opwaartse wind.

Na eeuwen de acht klassieke winden te hebben ondergaan, groeide in de mens het verlangen om weerwerk te bieden, door zélf wind te gaan produceren.

  • De oudste door mensenhanden gemaakte windverwekker is de blaasbalg, een toestel dat aan de grondslag ligt van menige beschaving. Dergelijke samenlevingen werden uiteindelijk te groot om zonder bestuur te functioneren, en als nevenverschijnsel van de blaasbalg verscheen de blaaskaak ten tonele: wie het meeste wind kon maken zonder behulp van een blaasbalg, mocht mee de gemeenschap besturen. Wie bovendien nog in staat was om gebakken lucht te verkopen, mocht aan het hoofd van het bestuur staan. Deze bestuurstraditie is nog altijd de meest verspreide, en wordt heden ten dage "politiek" genoemd.
  • Mechanisch opgewekte winden worden ook toegepast om de mensen bij tijd en wijle te vermaken. De meest populaire toepassing is de opwaartse wind die vanuit een in de vloer aangebracht rooster vertrekt wanneer een dame met ruim uitgevallen rok en schaars uitgemeten ondergoed over zulk rooster wandelt. Deze klassieker blijft de toekijkenden, vooral wanneer dezen van het mannelijk geslacht zijn, mateloos boeien.
  • Niet meteen beschouwd als opwekken van wind, maar zeer sterk windgebonden, zijn de windmolens, een fraai voorbeeld van het menselijk vernuft dat schril afsteekt tegen de blaaskaak. Windmolens produceren even weinig wind als watermolens water, maar zetten de capriolen van de windgoden om in energie. Wanneer deze energie gebruikt wordt om een blaasbalg aan te drijven, of om een blaaskaak toe te laten om een politieke campagne te laten voeren (pro of contra, maakt niet uit), dan is de cirkel rond.

[bewerken] Warmtehaarden

Alsof het bovenstaande nog niet voldoende was, kwam op 2 januari van het jaar 332 vóór C. de heer Kevin F. Celsius, woonachtig in Rome, op het bizarre idee om een verband te gaan zoeken tussen warmte en luchtverplaatsing. In het kleine laboratorium, dat hij had ingericht in het kantoortje achter zijn schoenmakerswinkeltje in de Via Appia, creëerde hij indrukwekkende winden door de lucht te verwarmen, en dan de deur naar de altijd koele wijnkelder open te zetten. De aldus ontstane wind noemde hij om nog niet opgehelderde reden "tocht"[2], een woord dat zich in heel Europa verspreidde, maar alleen in Nederland intact bleef. In meer zuidelijke regionen, zoals bijvoorbeeld Vlaanderen, werd het verbasterd tot "trok", waaraan men op volksetymologische wijze achteraf het werkwoord "trekken" verbond, aldus de befaamde uitdrukking "Het trekt hier!" creërend. De vondst van Celsius leverde hem geen rijkdom op, aangezien tocht eerder als schadelijk dan als nuttig werd beschouwd, en legde zich toe op het meten van temperaturen, een bezigheid die toen minstens even nieuw was als het veroorzaken van tocht.

[bewerken] Gas

Predikers gebruiken wel eens de wind als voorbeeld van hoe je perfect in iets onzichtbaars kan geloven, maar die onzichtbaarheid is erg relatief.

Wind kan ook zijn oorsprong hebben in gas, en meer bepaald het gas dat vrijkomt in het spijsverteringsstelsel van zoogdieren. Dit type wind kan, net zoals de eerder besproken types, geheel geluidloos zijn, maar evengoed de kritieke grens van 140 decibel halen, een punt vanaf hetwelk men een dergelijke wind "ontploffing" gaat noemen. Kenners halen vaak aan dat het bijhorende geluid niet door de wind zelf wordt geproduceerd, maar door het passeren van deze wind door een opmerkelijk deel van de dierlijke anatomie. Door de millennia heen hebben artiesten, zowel beroeps als amateurs, een indrukwekkend repertoire weten op te bouwen met deze wind als fundament, maar daar kijken de eerder aangehaalde kenners dan weer minachtend op neer, en hebben weinig respect voor klassieke routines als het scheetkussen, dorsaal vlammenwerpen en petomanie.

[bewerken] Wind in de cultuur

Behalve de eerder aangehaalde artistieke routines, werkt wind ook inspirerend in

  • Film: "Gejaagd door de wind"
  • Liedkunst: "Zie de wind waait door de bomen"
  • Plantkunde: "De wind in de wilgen"
  • Zegswijzen: "Wind je niet op: dan moet je weer aflopen ook!"

Zoals het geval is met zowat elk universeel bekend fenomeen, zijn in de loop der tijden ook rond wind een aantal legendes ontstaan. Zo is de doorsnee burger ervan overtuigd dat

  • wind eieren kan leggen;
  • goede raad kan geslagen worden als de wind maar goed zit;
  • men wind kan zaaien;
  • men niet van de wind kan leven (terwijl molenaars en elektriciteitsbedrijven dat wél kunnen).
Artikel2000.GIF

[bewerken] Notenbalk

  1. Boeren uit de klassieke oudheid zijn automatisch klassieke boeren, tot grote afgunst van die enkele hedendaagse landbouwer die verder wil kijken dan zijn mestoverschot.
  2. Het woord is des te mysterieuzer omdat de "ch"-klank in het Latijn niet voorkwam, en nu trouwens nog altijd niet.
Gebruiker
Naamruimtes

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen
In andere talen