Tilde

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
TildeBal.GIF
Mijn tilde, mijn tilde, mijn tilde, ze wacht op mij in de bovenste lade!
~ Gerard Joling over zijn ophanden zijnde toelating om een tilde te dragen: enkel de naam veranderen en een prinsessentitel kopen.

De tilde is het kroontje dat gedragen wordt door prinsessen die "Matilde" heten[1]. Heden ten dage zijn tildedraagsters een zeldzaamheid geworden, maar dat is ooit anders geweest. Zelfs Harry Belafonte schreef ooit een liedje over een Matilda die hij, toen hij als keukenhulpje zijn mager loontje van bananenbootlosser trachtte aan te vullen, op een galabal had opgemerkt.

Inhoud

[bewerken] Voorwaarden en andere restricties

Dit is duidelijk een fotomontage: een kroonprinses mag geen tilde dragen!

De voorwaarden om een tilde te mogen dragen beperken zich niet tot het heten van "Matilde" en het zijn van een prinses. Dit accessoire heeft (of liever had, maar daarover verder meer) een dusdanig hoge status, dat de draagsters zélf, doorheen de geschiedenis, erop hebben toegezien dat niet zomaar eender welke prinses die "Matilde" heet dit kroontje ongestraft kan opzetten.

[bewerken] Kroon of tilde

Aangezien een kroonprinses al een een kroon heeft, zou het van zeer slechte smaak, ja zelfs van overdaad pronkzucht getuigen om bij die kroon nog een tilde te voegen. Kroonprinsessen mogen dus geen tilde dragen, al dragen zij honderd keer een aan "Matilde" verwante naam. Foto's met de Belgische kroonprinses Mathilde die een tilde draagt moeten dus beschouwd worden als vervalsingen.

[bewerken] Koninklijk en anders

Men verliest wel eens uit het oog dat niet alle prinsessen koninklijk zijn. Men kent zo bijvoorbeeld de zo goed als uitgestorven prinsenfamilies de Mérode en de Ligne, waar occasioneel potentiële tildedraagsters tussen zitten. Potentiële, want de dracht is niet verplicht. Ze is ook niet altijd toegelaten, zelfs niet voor prinsessen die "Matilde" heten en geen aanspraak maken op een troon. Men gaat er bijvoorbeeld niet mee winkelen.

[bewerken] Plechtigheden

Wanneer mag de tilde dan wél gedragen worden? Bij plechtigheden met de vestimentaire code "Avondkledij" of hoger. De tildedraagster moet in die gevallen dan ook vergezeld zijn van een "cavalier", die haar tilde moet beschermen tegen vandalisme of laaghartige aanvallen door jaloerse vrouwen die geen prinses zijn, of niet "Matilde" heten, of beide, of wél prinses zijn en wél "Matilde" heten, maar een troon op het oog hebben.

[bewerken] Troonsafstand

Een prinses die aan de twee voornaamste tildedrachtvoorwaarden voldoet, maar van wie verwacht wordt dat ze ooit op een troon zal plaatsnemen, kan eventueel overgaan tot troonsafstand. In dat geval mag zij meteen tildes gaan passen. Het struikelblok is in zo'n geval meestal de kroonprins, die wél koning wil worden. Echtelijke ruzies zijn dan niet uit de lucht.

[bewerken] Dracht

Deze foto is duidelijk authentiek: prinses Mathilde Bonaparte maakte geen aanspraak op de troon.

Wanneer een prinses of een Matilde aan alle overige voorwaarden voldoet, is zij nog niet aan de eindmeet. Het dragen van een tilde is immers geen klein bier. De tilde wordt namelijk niet op, maar boven het hoofd gedragen, zoals een aureool. Wie ooit geprobeerd heeft om in plaats van zijn gewone petje een aureool te dragen, kan daarover meepraten. Het is niet eenvoudig. De grootste moeilijkheid zit hem in het discreet camoufleren van het metalen staafje dat het aureool de tilde verbindt met de nek en de schouders van de draagster. Zeker wanneer het een massief gouden tilde betreft, is extra steun op de schouders geen overbodige luxe. Heel populair zijn staven in dun plexiglas. Flexibele materialen zijn niet aangeraden, omdat dan, bijvoorbeeld tijdens het dansen, de tilde begint te wiebelen. En een wiebelende tilde, da's géén zicht! Nee, de tilde moet doorgaand de indruk wekken dat zij op een vaste afstand boven het prinsessenhoofd zweeft

[bewerken] Materiaal en afmetingen

Hoewel het dragen van een tilde aan enige beperkingen onderworpen is, blijft de materiaalkeuze voorlopig ongereglementeerd. Zilver en goud zijn de populairste materialen, en op een galabal wordt wel eens een met briljanten afgewerkte tilde waargenomen. Ook de afmetingen zijn niet aan enige reglementering onderhevig, maar worden meestal bepaald door de bouw van de draagster. Deze fysieke beperking weegt soms ook door in de materiaalkeuze: tenger gebouwde Matildes verkiezen doorgaans kleine tildes van lichte materie, die dan verguld of verzilverd worden. Matildes van het "Brunhilde"-type ziet men dan weer vaker met massief gouden tildes ter grootte van een volgroeide stewardessmuts.

[bewerken] Matildes

De geschiedenis kent teveel tildedraagsters om ze hier allemaal op te noemen, maar voor een paar speciale gevallen is hier wel plaats.

[bewerken] Karel de Grote

De meest illustere tildedraagsters waren wellicht Mathilde met het houten been en Mathilde met het glazen oog, respectievelijk tante (langs moederszijde) en zus van Karel de Grote. Het was onder zijn heerschappij dat voor het eerst de eerste beperkingen werden opgelegd, vooral wat de naam van de draagster betreft. Zij wilden zeker zijn dat zij op de koninklijke bals de enigen waren met zo'n origineel kroontje, en zelfs tussen hen beiden was het niet altijd koek en ei. Maar het grote leeftijdsverschil maakte veel goed, en zolang de een een zilveren, en de ander een gouden kroontje droeg, viel dat allemaal nog mee.

[bewerken] Spain is different

Omdat de naam "Matilde" in Spanje nooit echt populair geweest is, en dat land een periode gekend heeft waarin men met zes koninkrijken tegelijk moest rekening houden, plus wat die allemaal aan prinsessen met zich meebrachten, vonden vindingrijke moeders daar, een manier om hun dochter toch een tilde te laten dragen. Zij kozen een naam die eindigde op "-na", tekenden een kleine tilde boven de "n", en spraken het geheel uit als "nja". Later werd deze truc ook toegepast op de Latijnse aanspreektitel "Domina", waarvan zij op gelijkaardige manier "Doña" maakten. Zo droegen hun prinsesjes niet één, maar twee tildes. Een aantal voorbeelden:

  • Doña Maricastaña (IXde eeuw?) - Deze deels mythische figuur wordt beschouwd als de eerste Spaanse prinses die een de dubbele tilde droeg.
  • Doña Araña de Aragón (910 - 958) - De eerste dubbele-tildedraagster over wier bestaan onder historici eensgezindheid bestaat.
  • Doña Telaraña de Aragón (958 - 1020) - Kleindochter van Doña Araña.
  • Doña Musaraña de Aragón (1013 - 1068) - Kleindochter van Doña Telaraña.
  • Doña Alimaña de León (1034 - 1074) - De dubbele-tildenaamgeving verspreid zich over Spanje.
  • Doña Cabaña de Castilia (1406 - 1492) - De laatste dubbele-tildedraagster.

Het zal de historisch onderlegde en tevens aandachtige lezer niet ontgaan zijn dat het overlijden van de laatste dubbele-tildedraagster samenvalt met de eenmaking van Spanje. Fernando el Católico besloot namelijk om het ééngemaakte Spanje niet langer "Hispania" te noemen, naar de Romeinse provincie van weleer, maar "España". Meteen schafte hij ook de dubbele tildes af: het woord "Doña" bleef, maar de fantasierijke meisjesnamen op -"aña" werden verboden. Hij had wel een beetje gelijk, want zeg nu zelf... een prinses die "Cabaña" heet?

[bewerken] Leopold II

In België zijn sinds het einde van de XIXde eeuw de tildeprocessen gemeengoed. De oorzaak ligt grotendeels bij de tweede koning der Belgen, Leopold II, die even berucht was om zijn lese hobby's als om zijn echtelijke slippertjes. Deze waren talloos, en het aantal aldus verwekte bastaarden eveneens. In tegenstelling tot wat de koningen en keizers eeuwen geleden pleegden te doen, behoort het erkennen van bastaarden niet tot de gewoontes van het Belgisch koningshuis. Even talloos zijn dus de Belgen die beweren af te stammen van deze koning, maar die door het Hof genegeerd worden. Het is opmerkelijk hoeveel Matildes daartussen zitten. Een greep uit het aanbod:

  • Matilde van Zevergem (1910 - 1979)
  • Mathilde de Verviers (1939 - 1988)
  • Matilde van Ukkel (°1968)

[bewerken] Statusverlaging

Vooral tijdens de XXste eeuw kende de tilde een gestage verlaging van haar status, en werd ze gereduceerd, voor het grote publiek, ontdaan van haar glorie. De tilde is voor de moderne dorper niets meer dan een zuiver rationeel te gebruiken tekentje, dat in een tekst begrippen volgens vooraf gemaakte afspraken van elkaar scheidt. Ze is een slaafje van de exacte wetenschappen geworden, en alleen de Spaanse taal bevat nog echo's van de vergane glorie van wat ooit een siersel was van prinsessen. Dat is het nu nog, het maar de onwetende die nu een prinses een tilde ziet dragen, lacht zich te pletter en zet het ornament op dezelfde hoogte als het kapsel van Fabiola en de hoed van Beatrix.

[bewerken] Poging tot rehabilitatie

De zee op een mooie dag

Indien de tilde als letterteken ooit het prestige wil halen dat ze als kroon ooit gehad heeft, dan is daar werk aan. Ziehier een eerste aanzet, onlangs teruggevonden in een lade van een kast in het Oncyclopedisch Museum:

Het teken "~" is een eerbetoon aan het water met een hoog zoutgehalte. Verder eert het ook de zeelieden en de zeemonsters, wanneer het tekentje niet de wereld redt, YUI aan het bevrijden is van Adolf Witlof of dergelijke zaakjes die het noemen niet waard zijn. In de moderne wereld wordt het tekentje "~" niet of nauwelijks meer gebruikt behalve in het verhaal over de mythe wiskunde. Het is ook de 17e letter van het alfabet zoals Sophia het gemaakt heeft in 1337 voor het ontstaan van een ander serieus geloof. Er is echter ook een "normaal" alfabet voor de mensen van wikipedia (grr... zomaar een parodie op ons maken), dat bestaat uit 26 letters en GEEN CIJFERS OF LEESTEKENS! (belachelijk!)

Dit is een pril begin, maar wij wachten hoopvol af.

Artikel1234.GIF

[bewerken] Notenbalk

  1. Of "Mathilde", "Matilda", "Tilda", enzovoort.
Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
15 januari 2010
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.
Gebruiker
Naamruimtes

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen
In andere talen