Roemeens

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Donkerblauw: Roemeens is een officiële taal en in de meerderheid · Lichtblauw: Hier en daar leeft een verdwaalde Roemeenstalige · Oranje: In Neêrland is de Roemeense taal in opkomst. Nota bene: de grenzen zijn weergegeven zoals Wikipedia zegt dat deze zijn. Aangezien de informatie op Wikipedia niet deugt kunt u deze maar beter wegdenken.

Roemeens (Rômaïnyjeñ) is een taal gesproken in Roemenië, Moldavië en in Neêrland. Het is een creooltaal, met vooral de oorsprong uit Romaanse en Slavische talen, met name het Russisch.

Geschiedenis[bewerken]

De Roemeense taal kent een geruime genesis, hieronder is te lezen hoe het Roemeens is ontstaan:

Romeinen[bewerken]

De mensheid werd altijd al, en wordt nu nog, gekenmerkt door de neiging om andere gebieden te koloniseren. Zo ook de Romeinen, waarvan een verdwaald garnizoen het huidige Roemenië[1] betraden. Zij kwamen erachter dat het land aan de Donaumond vrijwel geheel onbeschaafd was[2]. Men besloot er de stad Belgae Arrestum (tegenwoordig: Belarest) te bouwen, en er Noord-Gallische krijgsgevangenen te deporteren. Er kwam echter nooit een deportatie nadat de krijgsgevangenen waren ontsnapt. Zo ontstond er een lege stad, waar de Romeinen maar zelf moesten gaan wonen.

Hunnen, Grieken en Russen[bewerken]

Na de val van het Romeinse Rijk gingen ook de hunnen zich in het gebied vestigen. De Hunnen brachten hun taal mee, die invloed uit ging oefenen op het Roemenië-Latijn. Na het vertrek der Hunnen gingen opeenvolgend ook Grieken en Russen zich in Roemenië vestigen. Deze volkeren vervormden ook de taal, de Russen behaalden hierbij de grootste successen. Bovendien waren er nomadische volken en handelsvolken die hun steentje bijdroegen, en zo ontstond het Roemeens!

Tegenwoordig[bewerken]

Ook nu (en met name tot 1989) oefende het Russisch invloed uit op het Roemeens. Dat werd bijna zo erg dat er plannen waren er met in het Cyrillisch te schrijven. Deze plannen zijn van tafel geveegd, maar de taal kent als semi-creooltaal wel vele diakritische tekens.

De taal[bewerken]

De komende ondertitels worden er stap voor stap taalkundige regels der Roemeense taal weergegeven met een vertaling van de volgende boodschap:

 
 
Het Roemeens is een taal die officieel gesproken wordt in onder andere Roemenië en Moldavië. Het is een van oorsprong Romaanse taal, maar heeft ook invloeden uit het Huns en enkele Slavische talen. Tegenwoordig oefent de Russische taal steeds meer invloed uit op het Roemeens.
 

 

Fonetiek[bewerken]

Hier, in het grafelijk paleis van Roemenië, ligt het eerste Roemeenstalige geschrift. Er staat: "Ole wóchëlë nêstes hêben heghônen hynesë hik ênde tô, wet wy nô hôghynen?"

Het Roemeens is een fonetische taal, elke letter heeft zijn eigen klank. Maar omdat er meer klanken dan letters zijn, kent het Roemeens vele diakritische tekens, tevens een invloed uit het Slavisch.
/ah/ > e
/aa/ > a
/b/ > b
/d/ > d
/eh/ > ê
/ee/ > aï
/f/ > f
/gh/[3] > ğ
/ch/[4] > gh
/h/ > h
/ih/ > i
/ie/ > y
/j/ > j
/k/ > k
/l/ > l
/m/ > m
/n/ > n
/ng/ > ñ
/oh/ > o
/oo/ > ó
/p/ > p
/r/ > r
/s/ > s
/sj/ > š
/t/ > t
/oe/[5] > ô
/oe/[6] > u
/uh/ > ë
/v/ > w
/z/ > z
/zj/ > ž
Een dergelijke vertaling ziet er als volgt uit:

 
 
Hët Rômaïns is ën tal oficjaïl ghësprókën in ondër endërë Rômaïnijë en Moldewijë. Hêt is ën wen órsproñ Rómansë tal, mar héeft ók inwlôdën eut hët Hëns ên ênkëlë Slawiše talën. Tégënwórdëgh ôfënt dë Rësyšë tal stéts mér inwlôut eut op hët Rômaïns.
 

 

—Lijkt op het Turks, niet?

Grammatica[bewerken]

Het Roemeens kent geen lidwoorden, woorden als de, het of een vervallen. Ook worden werkwoorden niet vervoegd, in zowel de tegenwoordige en de verleden tijd, als in elke persoon word het werkwoord weergegeven als de stam. Beide verschijnselen zijn het gevolg van het feit dat het Roemeens een semi-creooltaal is. Ook kent men een onderwerp-lijdend voorwerp-persoonsvorm-zinsvolgorde. De vertaling ziet er nu als volgt uit:

 
 
Rômaïns tal oficjaïl sprók in ondër endërë Rômaïnijë en Moldewijë is. Hêt wen órsproñ Rómansë tal zejn, mar inwlôdën eut Hëns ên ênkëlë Slawiše talën hêb ók. Tégënwórdëgh Rësyšë tal inwlôd ôfën eut op Rômaïns stéts mér.
 

 

—Lijkt op het Pools, niet?

Vocabulaire[bewerken]

Uiteraard is niet elk woord zo makkelijk te vertalen, veel woorden wijken volledig af van de bovenstaande regels.
Invloed > Enwlôwëñs
Roemeens > Rômaïnyjeñ
Russisch > Rúsyžyjeñ
Socialisme > Wlôk
Taal > Leñwedžë
Wikipedia > Deuwël Nog een paar laatste kneepjes en we krijgen dit:

De voorpagina van Neciclopedie
 
 
Rômaïnyjeñ leñwedžë oficjaïl sprók in ondër endërë Rômaïnijë en Moldewijë is. Hêt wen órsproñ Rómansë leñwedžë zejn, mar enwlôwëñsen eut Hëns ên ênkëlë Slawiše leñwedžëën hêb ók. Tégënwórdëgh Rúsyžyjeñ enwlôwëñs ôfën eut op Rômaïnyjeñ stéts mér.
 

 

—Lijkt op het Servokroatisch, niet?

Status[bewerken]

Officiëel is het Roemeens alleen in Roemenië en in Moldavië. Echter, Neêrland is het derde land qua Roemeense taal.

Roemenië[bewerken]

Het land met de Roemeense wortels. Het land waarin de Romeinen, de Hunnen en de Russen de taal hebben gesmeden. Het land waarin het meeste Roemeens word gesproken. Kortom, Roemeens en Roemenië horen kortweg bij elkaar, en zijn onafscheidelijk.

Moldavië[bewerken]

Moldavië, een van oorsprong betwist gebied tussen Roemenië en Rusland. Na het vertrek der Russen werd de Moldavische natie steeds pro-Roemeenser en maakte de taal het enige met een officiële status. In de legendarische provincie Transnistrië ging het echter precies andersom.

Neêrland[bewerken]

Door de komst der EUSSR gingen vele Roemeense werkzoekenden naar Neêrland om te werken. Deze brachten natuurlijk hun taal mee. De regering in ''Un Grààve Hàege'' heeft echter nog niet besloten het Roemeens een officiële status te geven.

Referenties[bewerken]

  1. Hoewel de Romeinen het gebied naar een auto noemden.
  2. Dat vonden Romeinen trouwens wel erg gauw..
  3. Engelse G
  4. Nederlandse G
  5. Kort
  6. Lang