Piano

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Qui va piano va lontana e va sano
~ wie zachtaardig speelt komt ver en riskeert zijn gezondheid - deze waarschuwingstekst staat tegenwoordig op elk pakje pianomuziek
Een pianosonate van die dove Beethoven? Daar zie ik niks in!
~ Jules de Korte over pianomuziek
De voorloper van de moderne piano - men had nog geen dressoirs of porcelijn, dus liet men de olifant uit dit bekertje drinken

Van de apparaten in de serie lawaaimakers, zoals wasmachines, triangels, computers, mensen, robots, straalzenders en theelepeltjes blinkt de piano toch het meest uit in lawaaiproduktie.

Inhoud

[bewerken] Werking

De piano is gebouwd in een oude buffet- of dressoirkast, waarin de olifant door het porcelijn is gelopen en zijn slagtanden uit woede over het ontbreken van schone glazen in de zijkant heeft gezet. Het fijnbesnaarde beest liet zo de duidelijke ivoorsporen achter, die we tegenwoordig toetsen noemen. Niet de toetsen die we op het wiskunstproefwerk tegen komen, maar toetsen die zelfs ingedrukt kunnen worden. Er zijn zwarte (hele oude) en witte (hele nieuwe) ivoren toetsen. Elke toets die ingedrukt wordt doet een moker tegen wat metaal in het dressoir slaan, hetgeen de welbekende "pianoklank" genereert, die ons al generaties lang verpozing geeft in een vorm van geluid die men doorgaans muziek pleegt te noemen. Het aanslaan van de toets (ofwel toucher) is dan ook afgeleid van het begrip slagtand.

[bewerken] Pianissimo

Een vet gaaf te gekke piano heet pianissimo (-issimo is altijd de overtreffendste trap in de muziek, een trap waarbij een olifant verbleekt, en waarbij de toonladder kinderspel is!). De uitvinder van het "pianissimo" was de Italiaan Renzo Cristofori Piano, die naast dressoirs ook huisjes en NEMO's ontwierp.

De geniale componist Johann Sebastian Bach wordt eigenlijk ten onrechte gezien als dè timmerman van/op de eerste piano's. Zijn timmermanskunst betreft echter vooral het orgel (een vies pijpinstrument, de voorloper van de dildo dus) en het klavecimbel, een bak spijkers, draad, met wat tangen(ten) en veel fantasie. Bach's Toccata's (toccare = een aanslag plegen) worden in complottheorieën nog steeds ten onrechte geassocieerd met de piano en met 911 omdat er getalssymboliek in verborgen zou zitten...

Een omgeschoolde pianist

[bewerken] Dierentuin

Mensen die van de piano hun beroep hebben gemaakt zijn ware temmers van het wilde dier. Ze worden klavierleeuwen genoemd. Saint-Saëns, een Franse communist componist, schreef dan ook een fraaie pianoparodie in zijn "Carnaval des Animaux" (ofwel een 'beestenboel van herrie'), waarin de piano als dierentuindier wordt weggezet.

Een leuk oefenstukje voor de beginnende pianist

[bewerken] Oefenen

Een piano is niet zomaar een kast, je moet hem oefenen, net als een bok of de ringen in de sporthal. Door het oefenen van de piano gaat-ie na 30 jaar of meer pas doen wat je wilt, namelijk: klank produceren. Wie een beetje geoefend heeft speelt al gauw voor de dochter van de buren, Elise, of vlooit een bekend marsje uit.

Om die oefenaars een naam te geven bedachten de aanhangers van Renzo, dat Pianisten wel passend was voor die aan-uit-de-kast-komers. Veel componisten bedachten verder allerlei oefeningen en composities, waardoor de pianisten een apart ras gingen vormen dat de planeet al snel overspoelde. De pianisten sloegen dus letterlijk hun vleugels uit, en werden zo een bezienswaardigheid.

Heetboven, de vader van Elise aan zijn dressoir

[bewerken] Pianosonate

Pianosonate is een moeilijk woord voor 'deuntje'. Deuntje is afgeleid van dreuntje, de klap die die olifant maakte. Een moeilijk woord voor pianosonate op zijn beurt is weer de pianosonatine, maar in tegenstelling tot wat men denkt is een pianosonatine makkelijker dan een pianosonate.

Een typisch ouderwets pianostukje

[bewerken] Onderdelen van de piano

Allerhande uitvinders ontwikkelden naast de ivoren toetsen hulpmiddelen, die hun plek in de moderne piano verworven hebben:

  • Pedalen (men dacht, dat door de piano op wieletjes te zetten een gaspedaal, rem en koppeling wel handig waren, zodat de piano bestuurbaar blijft)
  • Snaren (om de boel wat bij elkaar te houden van binnen)
  • Hamers (zo'n gammele door een olifant gemolde kast kan wel wat extra stevig gereedschap gebruiken!)
  • Mechaniek (de digitale tijd was nog niet aangebroken)
  • Poten (om het rammen op de kast wat te kanaliseren - potenrammers zijn slechte pianisten die liever de poten bespelen dan de toetsen!)
  • Zangbodem (een houten plaat multiplex, waarop de porcelijnen kopjes aanvankelijk stonden; deze houten plaat trilt lekker mee met de rest. De term 'zang'-'bodem' verwijst naar de vroege rol van de olifantengeluidjes. Het verwondert de lezer wellicht dat een piano geen slurf heeft. Ons verwondert dat ook.)
  • Mollen (dat kon die olifant als de beste!)
  • Kruizen (de dressoirkast werd versterkt met gietijzeren kruissnaren en een gekruist frame)
  • Herstellingsteken (kleine beestjes die geniepig bijten als je een foute toets indrukt - de beet van een herstellingsteek kan dodelijk zijn!)

[bewerken] Stemmen

De piano mag gelukkig regelmatig stemmen. In 1914 werd samen met het vrouwenstemrecht ook het pianostemrecht en het aanrecht ingevoerd. Tegenwoordig stemt men echter de piano in plaats van dat de piano zelf stemt. Stemfraude werd regelmatig waargenomen, en de welgeldende stemmen werden dan ook meer gewaardeerd dan de onzuiver uitgebrachte stemmen. Hieruit resulteerde de welgestemde stemming, die uiteraard ook welgeteld was. Wie overigens voor stemt stemt niet tegen.

[bewerken] Bekende pianomerken

Net als bij automobielen de Rolls Royce en Smart bekend zijn, zijn sommige fabrikanten van deze dressoirs ook heel bekend geworden. We noemen er een paar:

  • Steenweg en Zonen (later naar Duitsland en Amerika geëmigreerd en toen heetten ze plotsklaps Steinway and Sins, hun broers heetten Asfaltweg en Dochters)
  • Blüthner (ofwel Bloeder - hierin is het ivoor van de toetsen extra scherp geveild, zodat de vingers gaan bloeden. Sommigen spreken dan ook wel van Loeder!)
  • Beusie (afkorting van Boze Dorpeling - Deze woonde in Wenen en kon - net als Wibi Jusmetbami [1] niet tegen de klank van de Steenweg piano's)
Draagbare piano's - de nieuwste trend van 2014!

[bewerken] Onbekende pianomerken

  • Tingeltangel
  • Pianola (de la van het dressoir dus)
  • Yamaha (meer bekend van de buitenboordmotoren en brommers)

[bewerken] Problematiek

De piano zorgt voor veel maatschappelijke en psychische schade! Zo is het probleem ontstaan of men voor of achter de piano moet zitten, en dat probleem is net zo onoplosbaar als bij de welbekende windows-pc. Zit men voor of achter het beeldscherm?

Deze zeldzame foto van Franz Liszt illustreert het oudste (gekende) geval van krukproblematiek. Liszt loste het op door zijn Zitbal.

Een ander probleem is het zitten. De Engelsen hebben de bars uitgevonden, en de bijbehorende barkruk. In Nederland werd die bar vertaald tot maat, maar maatkrukken worden nog steeds niet geleverd. Door de kredietcrisis zijn al diverse pianobanken omgevallen, en de krukproduktie stoelt nu eenmaal op wat die banken aanleveren!

Moeilijke muziek: tja, die bestaat niet. Wel lelijke, en dan vooral de pianomuziek. vandaar dat de pianisten vaak verworden tot barpianisten of begeleiders van andere instrumentalisten. Ze gooien het dan op een akkoordje met een violist (aanhanger van Viola ten Holt) of fluitist (aanhanger van dhr. Fluit, wie kent hem niet?).

[bewerken] Overige kenmerken

[bewerken] Kleuren

Hoewel de piano in principe een zwart-wit instrument is, zijn er ook bruine verkrijgbaar.

[bewerken] Laag en hoog

Op een piano kan men laag en hoog spelen. Als men laag speelt is een lage kruk nodig, speelt men hoog kan men beter een Engelse barkruk nemen.

[bewerken] Hard en zacht

De piano is in principe hard. Stoot uw teen maar eens aan de kast! Wil men zacht, dan zal men iets dempends moeten gebruiken. Vandaar dat de piano ook dempers kent. De klap komt dan minder aan.

Schro animation.gif

[bewerken] Zie ook

  • Het boek: "Van Pythagoras tot Disklavier" - Wiki Soerjadie[2]
  • De film: "De piamist" - over een Warschauoverlevende die niet meer kan raakslaan (regie: Steevast Speelprobleem)
  • Het tijdschrift: "Pianowereldondergang" - over hoe de pianisten de planeet stukmaken
  • Lijst van dingen die de overheid je liever niet vertelt
Schroeder-strip-2.gif

[bewerken] Waarschuwing

Degene die het artikel: "Hoe: laat je een piano van de 9e verdieping vallen zonder de poten te breken?" - over recycling van dressoirs wilde aanmaken overleed onder een neervallende piano.[3] Wees dus voorzichtig wanneer U piano's van de 9e verdieping wenst te gooien, of wanneer U de bovenstaande rode link van een artikel wilt gaan voorzien!

[bewerken] Muzieknoten

  1. Een paardenpianist uit Nederland
  2. Nog een paardenpianist, ook gesignaleerd als olifant bij de Jostiband
  3. Bron van dit fortissimo
Gebruiker
Naamruimtes

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen
In andere talen