Langue d'oïl

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Langue d’oïl (Lāŋgeðüæl), of Oudfrans door sommigen, was een taal die gesproken werd in Frankrijk en de Franse Overzeese Kolonies. Het was de officiële taal van het land. Het is de enige officiële Europese taal die niet het Latijnse schrift hanteert, maar het Korsische schrift. Later zou dit veranderen, na de hervorming naar het huidige Frans.

Ontstaan[bewerken]

De vlag van Parijs, de stad waar de ellende allemaal begon!

De Fransen waren tijdens de Romeinse bezetting vrij eigenwijs. De Koning der Gallische Rebellen riep de bevolking op tot het bedenken van een afwijkend schrift, de prijsvraag van zijn tijd. De Corsicaan Tüpārlüe won en zijn Korsische schrift werd het officiële schrift van het gebied. In de Middeleeuwen steeg een kleine beweging op die krampachtig schreef in het Latijnse schrift. "Je parle Langue d'oïl." Maar het Langue d’oïl zou altijd zijn schrift behouden.

Schrift[bewerken]

Een kaart van Corsica in het Korsische schrift, doch in het Engels.

Het Korsische schrift maakt gebruik van een aantal andere letters ten opzichte van het Latijnse schrift. Meer over de exacte tekens onder het kopje Uitspraak.

Als we nu een doodnormale Nederlandse tekst op basis van onze kennis vertalen, krijgen we:

 
 
Eð Vrānseŋ is üen tāl ði küesproküen vorð in lā Vrāns en ðüe Colonies āsæ Vrānseŋ. Eð is düe ovisjælüe tāl vān eð lān. Eð is düe æniküe ovisjælüe Üropæsüe tāl ði nit eð Lātinüe skrivt antirt, mār eð Korsikānsüe skrivt.
 

 

Lijkt op het IJslands, niet?

Vervoeging[bewerken]

Alhier de vervoeging van de regelmatige werkwoorden.

  • Pārlær
  • Sjüe pārlüe (pārles)
  • Tü pārlües (pārles)
  • Il, El, Süe pārlüe (pārlet)
  • Nus pārlon (pārliyon)
  • Vus pārlæs (pārliyæs)
  • Ils, Els pārlüenð (pārliyenð)
  • Pārlæ(üe)

De –üe uitgang krijgt het voltooid deelwoord als het onderwerp vrouwelijk is.

Als we nu een doodnormale Nederlandse tekst op basis van onze kennis vertalen, krijgen we:

 
 
Eð Lāŋgeðüæl üas üen tāl ði pārlæ esð in lā Vrāns en ðüe Colonies āsæ Vrānseŋ. Eð üas düe ovisjælüe tāl vān eð lān. Eð üas düe æniküe ovisjælüe Üropæsüe tāl ði nit eð Lātinüe skrivt māniüe, mār eð Korsikānsüe skrivt.
 

 

Lijkt op het Latijn, niet?

Uitspraak[bewerken]

Hier de uitspraak van de Korsische tekens

  • A (ā) = A
  • S (s) = S
  • D (ð) = Th (ook D en T)
  • Æ (æ) = Ee
  • E (e) = Eh
  • V (v) = F
  • β (b) = B
  • P (p) = P
  • Ŋ (ŋ) = Nj
  • I (i) = Ie
  • J (j) = J
  • H (h) = H
  • R (r) = R
  • Y (y) = J
  • U (u) = Oe
  • Ü (ü) = Uu
  • M (m) = M
  • N (n) = N
  • O (o) = O
  • K (k) = K
  • L (l) = L

Laat het even op u inwerken...
Inderdaad, het is onuitspreekbaar.

Naamvallen[bewerken]

Het Langue d’oïl is de enige overgebleven taal uit een reeks klassieke talen. Zoals deze talen kenmerkt, zijn er merkwaardige naamvallen te bespeuren.

Mannelijk Vrouwelijk Meervoud
Onderwerp Lüe / Üen Lā / An Læ / Dæ
Genitief Dü / Di Dā / Dyān Dæ / Dyæ
Naamwoordelijk gezegde Lü / Ün Liā / Lān Lyæ / Lyæn
Plaats Ilüe / Yüen Ilā / Yān Ilæ / Yæ
Lijdend voorwerp Lün / Ünü Lān / Anü Læn / E
Citaat Dilüe / Dyüen Dilā / Dyān Dilæ / Dyæl
Middel Lük / Üenk Lāk / Ak Jouw schuld!

Als we nu een doodnormale Nederlandse tekst op basis van onze kennis vertalen, krijgen we:

 
 
Lüe Lāŋgeðüæl üas ün tāl lü pārlæ esð in ilā Vrāns en yæ Colonies āsæ Vrānseŋ. Eð üas lü ovisjælüe tāl dyān lān. Eð üas lü æniküe ovisjælüe Üropæsüe tāl lü nit lān Lātinüe skrivt māniüe, mār lān Korsikānsüe skrivt.
 

 

Lijkt op het Noors, niet?

Status[bewerken]

Het Europese Langue d’oïle taalgebied.

Het Langue d’oïl was de officiële taal in het Koninkrijk Frankrijk, op het continent Corsica en in de Franse Overzeese Gebieden. Het is de enige officiële Europese taal die niet het Latijnse schrift hanteert.
Tot de 16de eeuw was het de meestgebruikte taal onder de diplomaten en aristocraten. Toen verklaarde Willem van Oranje zich tegen korsisering van de Europese talen. Dat opende de weg naar de dominante positie van het Engels. Nog steeds is het Langue d’oïl erg belangrijk in de Europese Unie en zal waarschijnlijk blijven bestaan tot het eind der beschaving.

Oncyclopedie[bewerken]

De hoofdpagina van de Dæsānsiklobæði.

Gelijk met de taal zelf werd ook begonnen met de Dæsānsiklobæði, het vroegere Franse antwoord op de Oncyclopedia Neerlandica. Het vreemde schrift trok in de Middeleeuwen veel poëtisch geaarde monniken. Hierdoor werd de Parijse bibliotheek overstelpt met artikelen. Nog steeds ligt er een enorme berg eeuwenoude manuscripten dat naar hedendaagse taal omgezet moet worden.
Voor geïnteresseerden en behulpzamen is hier de link: Aküj.

Hervorming[bewerken]

Sinds François Hollande (Frāŋsüā Olāŋðe) leider in Frankrijk werd liet hij merken het Korsische schrift beu te zijn. Hij verving de karakters al gauw naar Latijnse, waardoor het moderne Frans ontstond, vernoemd naar hemzelf. Sindsdien in het Langue d'oïl uitgestorven.

Zie ook[bewerken]


Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
10 augustus 2015
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.