Isaac Newton

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
NewtonZelf.JPG
Zijn appel was mijn grootste bron van inspiratie.
~ René Magritte over Isaac Newton.

Sir Isaac 'Appleseed' Newton Esq. Q.E.D. (Woolit-on-the-Dreft, 4 januari 1643 – Kensington-on-Nothing-at-All, 31 maart 1727) was een Engels politicus en kamergeleerde wiens naam voor eeuwig verbonden blijft aan drie tot de verbeelding sprekende wetten die hij tijdens zijn termijn in het Engelse House of Commons gestemd wist te krijgen. Omdat hij voor alledrie de wetten een pleidooi voerde aan de hand van analogieën waarin appels de hoofdrol speelden, werd hem tijdens zijn campagne de bijnaam "Appleseed" opgekleefd, en na de stemming van de drie wetten, en zijn aansluitende verheffing in de adelstand, de attributen "Sir Esq. Q.E.D."[1].

Jeugd en studiejaren[bewerken]

Isaac Newton werd geboren als enig kind van Isaac Asimov en Isaac Albéniz, een koppel welgestelde boeren, die toen Newton beroemd genoeg werd om verslaggevers naar zijn ouderlijk huis te zien trekken, hun namen veranderden in John Newton en Hannah Barbera. De naamsverandering van Isaac-Hannah gebeurde postuum, want Newtons moeder overleed drie maanden voor zijn geboorte. Tenminste, dat kreeg hij toch gedurende heel zijn jeugd van zijn vader te horen. Toen hij pas drie jaar oud was, hertrouwde zijn vader met de Anglicaanse geestelijke Barnabas Smith, een welgestelde maar kinderloze weduwnaar, waarna de jonge Newton de tuin introk om appelbomen te observeren.

Waarnemingen[bewerken]

Het beroemde schriftje waarin Newton zijn bevindingen genoteerd had, nu tentoongesteld in de universiteit van Oxford.

Tijdens zijn observatie vielen Newton drie dingen op: 1. Een appel valt altijd naar beneden, nooit naar boven.

"Geen probleem," vond Newton, "maar het wordt tijd dat dit verschijnsel een naam krijgt, zodat we op z'n minst de indruk krijgen dat we er iets aan te zeggen hebben, want we zijn tenslotte moderne mensen, en wij Engelsen zijn toch niet voor niks de grootste macht op de aarde!"

2. Indien de toeschouwer nauwlettend de gelaatsuitdrukking van een dergelijke appel in 't oog houdt, dan valt het hem op dat deze weergeeft dat de appel was liever blijven hangen, en ,eenmaal onderweg, liever niet was gestopt.

"Gezien de finaliteit van een vallende appel is zulks perfect verstaanbaar," meende Newton, "maar toch moet ik dit noteren."

3. Een appel is perfect gelukkig zolang hij zich óf in hangende, óf in vallende toestand bevindt.

"Eigenlijk is dit geen aparte observatie, maar eerder een gevolgtrekking uit de vorige," mijmerde Newton, "maar ik schrijf ze toch als dusdanig op, want drie is een mooi getal. Eens kijken... een appel die niet hangt of valt is in een min of meer gevorderde toestand van vertering, en dus niet te benijden. Een appel die niet meer hangt, omdat hij vallende was, en intussen zijn val beëindigt heeft, is er evenmin goed aan toe: kneuzingen en verwondingen, of zelfs totale verplettering, en een roemloos einde in appelmoes. Om zich goed te voelen moet de appel dus hangen of vallen. Hop, ik heb er drie!"

Opslag[bewerken]

Newton kon met zijn drie observaties nergens heen: zijn ouders begrepen niet waar hij ermee heen wou, en de boeren uit de omgeving joegen hem weg wanneer hij ermee aankwam. Hij besloot alle notities netjes over te schrijven in een schriftje, en dat schriftje bij te houden om het op het gepaste ogenblik tot zijn recht te laten komen. Hij was niet gehaast, en had als driejarige nog een zee van tijd, en de toekomst voor zich.

Politiek[bewerken]

Omdat Newton niet kon stilzitten, en toch "iets wou doen met z'n leven", besloot hij in zijn vijfde levensjaar in de politiek te stappen. Onderwijs was toen in Engeland evenmin verplicht als nu, en met zijn drie bevindingen vond hij dat hij onderlegd genoeg was om het leven aan te kunnen. Hij voerde een vlotte verkiezingscampagne, en rolde zonder omzien het House of Commons binnen.

House of Commons[bewerken]

Bij een adelstand hoort een wapen, en dit was dat van Newton: de geest die triomfeerde over het lichaam (en het denken over het doen), dankzij zijn drie wetten.

In deze vergadering van volksvertegenwoordigers-zonder-macht-maar-met-een-goed-inkomen-en-koets-met-koetsier stak het intellectueel niveau van de vijfjarige positief af tegen dat van de aanwezigen, en nog binnen het jaar zag hij kans om daar iets te doen met de bevindingen die hij al een paar jaar in een intussen beduimeld schriftje bewaarde. Hij besloot om ze te laten stemmen als wetten.

Drie wetten[bewerken]

Newton introduceerde zijn drie wetsvoorstellen op drie opeenvolgende maandagen, en telkens volgens hetzelfde scenario: hij declameerde uit volle borst de titel van de wet in spe, las dan plechtig het wetsvoorstel voor, en vervolgde dan met de verdediging en de verantwoording van wat volgens hem een wet moest worden, waarna tot stemming werd overgegaan, en het voltallige halfrond voor de rest van de week vrij nam.

Eerste wet van Newton!

Wie vroeger viel ofwel iets liet vallen,
die wist geheel niet wat hem overkwam.
Dus noemen wij de reden, luistert allen:
de zwaartekracht, en dulden verder geen gezwam!


"Mijne dierbaren, zoals de appel, die steeds naar beneden valt zodra de boom hem loslaat, of zodra hij in een suïcidale bui de boom loslaat, vallen ook alle andere objecten op onze aarde naar beneden, wijzelf inbegrepen indien wij niet opletten. Ten einde voor eens en altijd de wilde verhalen hieromtrent de kop in te drukken, en de gewone burger de indruk te geven dat hij weet waarom hij valt, of waarom de smakelijke pint bier die hij zojuist heeft losgelaten, niet blijft zweven, en nog veel minder opstijgt, stel ik voor dat de oorzaak van dit verschijnsel een wettige naam krijgt, en als naam stel ik voor: 'zwaartekracht'. Aangezien alleen een sterke wind of een welgemikte slag met een tennisracket kan voorkomen dat het vallende object onze planeet, of een vertegenwoordiger daarvan, precies onder zijn vertrekpunt raakt, en de Kerk uiteindelijk toch heeft toegegeven dat de aarde rond is, kunnen wij meteen ook de bron van deze kracht lokaliseren, en dat is niets minder dan het middelpunt van onze planeet. Of, mijne dierbaren, zoals de Griekse wijsgeer Roberto Rastapopoulos Junior het al zo treffend verwoordde: 'De appel valt niet ver van de boom'. Ik dank u!"

Tweede wet van Newton!

Een lichaam dat beweegt of dat rust neemt,
wenst zo te blijven en dat is normaal.
Maar wie betaald gaan zonnen aan de kust claimt,
die gaat met onze goeie ponden aan de haal.


"Mijne dierbaren, eenieder van u is tijdens een zitting al eens uit zijn zetel gevallen, en was daarmee het mikpunt van ieders spot, want wij Engelsen zijn bekend om onze verfijnde humor. Eenieder van u zal dan ook beamen dat hij liever in zijn zetel was gebleven, of dat op z'n minst het vallen niet was opgehouden. Dat is logisch: in het eerste geval was er niets aan de hand geweest, en in het tweede geval kon de ongelukkige in spe nog redeneren zoals de man die van een kathedraaltoren was gesprongen en op weg was naar de begane grond: 'Tot zover alles kits!'. Daarom dienen wij er alles aan te doen opdat de zaken blijven zoals ze zijn: wij blijven hier om een fraaie zitpenning op te scharrelen, en John met de bolhoed blijft zijn dagelijkse boterham verdienen in het zweet zijns aanschijns. Er kan dus helemaal geen sprake zijn van utopische fantasieën zoals betaald verlof ten koste van de werkgever. Ik zal er dan ook op toezien dat mijn zonen hier ook ooit komen zetelen. Of, mijne dierbaren, zoals de Griekse wijsgeer Roberto Rastapopoulos Junior het al zo treffend verwoordde: 'De appel valt niet ver van de boom'. Ik dank u!"

Derde wet van Newton!

Een deur moet altijd open of dicht zijn,
dat is nu eens een waarheid als een koe.
Het moest overal wettelijk verplicht zijn:
als ze niet open is dan is ze altijd toe.


"Mijne dierbaren, zoals voorzichtigheid de moeder van de porseleinwinkel is, en zelfkennis het begin van alle wijsheid, zo bestaan ook alle goeie dingen uit drie. Van daar dat ik uit beide eerder voorgestelde wetten een derde heb gedistilleerd, die moet voorkomen dat mensen het slachtoffer worden van een halfslachtige situatie, zoals een deur die noch open noch toe is, of een appel die van de boom valt en toch onvindbaar is, en op die manier een onschuldige laat veroordelen voor diefstal. Of, mijne dierbaren, zoals de Griekse wijsgeer Roberto Rastapopoulos Junior het al zo treffend verwoordde: 'De appel valt niet ver van de boom'. Ik dank u!"

De wetten werden meteen aangenomen, omdat niemand iets beters voor te stellen had, en omdat het volk stilaan de indruk begon te krijgen dat hun vertegenwoordigers niks om handen hadden. Het House of Lords aanvaardde ze eveneens, en wel omdat de toepassing ervan geen bal zou kosten: het waren wetten van het type "Dat eet geen brood", en die zijn bij politici immer populair geweest. In 1997, toen wereldwijd herdacht werd dat het 300 jaar geleden was dat Newton nog dertig jaar te leven had, droeg de beroemde Vlaamse folk- en cabaretgroep "De Nieuwe Snaar" bij aan de feestelijkheden door deze wet op muziek te zetten.

Zeg maar "Sir": House of Lords[bewerken]

Het succes was zó groot, dat de jonge politicus meteen in de adel werd verheven, en uitgenodigd werd om in het House of Lords te zetelen. Daar wist hij zich comfortabel genesteld voor de rest van zijn leven, en tot zijn vierentachtigste beperkte zijn activiteit zich tot het wekelijks zetelen als Lord, en het vullen van de rest van zijn dagen met lange wandelingen door het Engelse landschap.

Dood en eerbetoon[bewerken]

Het graf van Newton, in Kensington-on-Nothing-at-All.

Op zijn sterfbed verklaarde Newton te hebben uitgerekend, aan de hand van bijbelgeschriften, dat het einde van de wereld niet te verwachten was vóór 2060. Dit was een dermate grote teleurstelling voor zijn gelovige zielsverwanten, die het grote evenement nog hadden willen meemaken, dat ze hem meteen afvallig en atheïst verklaarden. Omdat Newton nog helder genoeg van geest was om te beseffen dat die uiteenzetting te lang was om een vermelding te krijgen in de rubriek "Laatste woorden van beroemde mannen", bedacht hij nog snel een spitse opmerking, die zo goed ontvangen werd, dat het aanwezigen (zijnde het vrolijke gezelschap dat was overgebleven nadat de ontgoochelde gelovigen naar huis waren gegaan) over de grond rolden van het lachen, en unaniem besloten om ze in zijn grafsteen te laten beitelen, zij het in verkorte vorm.

 \vec F = \frac{\mathrm{d}\vec p}{\mathrm{\mathrm{d}}t} \, = \, \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}t} (m \vec v) \, = \, \vec v \, \frac{\mathrm{d}m}{\mathrm{d}t} + m \, \frac{\mathrm{d}\vec v}{\mathrm{d}t} \,.
~ Laatste woorden en tevens grafschrift van Newton

Newtons invloed op de Engelse democratie en, beduidend later, op de internationale wetenschap, was dermate groot, dat men het nodig vond om een maateenheid, eender de welke, naar hem te noemen. Het werd uiteindelijk de metrieke eenheid voor kracht, die in 1960 naar hem genoemd werd. Dit was tegelijk een politieke zet, want het dwong de Engelsen, om, uit respect voor hun illustere landgenoot, om hun zogenaamd "Imperiaal stelsel" vaarwel te zeggen.

Groenappelke.GIF


Potatohead aqua.png
Aan de schandpaal genageld!
Vastgenagelde versie:
4 augustus 2014
Dit artikel is een verschrikking! Daarom is het vastgenageld aan de schandpaal zodat iedereen er rotte groenten tegenaan kan gooien.



Notenbalk[bewerken]

  1. Biografen hebben zich gedurende eeuwen afgevraagd wat Newton met quantumelectrodynamics te maken had, tot in 1996 een pientere denker opperde dat het wel eens "'Quod Erat Demonstrandum" zou kunnen betekenen. Nu rest de biografen nog te achterhalen wat dáármee dan bedoeld kan geweest geworden zijn.


Aap.jpg
   v  d  e
Filosofen en hun Wijsgeersels

Associatie · Aristoteles · Thomas van Aquino · Bijgeloof · Brol · Confucius · Johan Cruijff · Daar doen we dus niet moeilijk over · Denken · De Zin Van Het Leven · Desiderius Erasmus · Drogredenering · Filosofie
Michel Foucault · Georg Friedrich Hegel · Idee · Ik moet helemaal niks! · Intellectueel · Isaac Newton · Jullie · Kiek · Morosofie · Niets · Nietzsche · Nu · Plato · Realiteit · Socrates
Taoïsme · Theorie van Luschu · Toeval · Waardeloos · Wanhoop · Wat geeft het? · Weer wat geleerd · Weet ik veel · Zijn · Slavoj Zizek