Iers
Uit Oncyclopedia
|
Dit artikel maakt deel uit van de Reeks Indo-Europese Talen en Spraakgebrekken
Het grootste onderzoek inzake talen dat de Oncyclopedia tot nu toe heeft verricht. |
Het Iers (Gaéires) is een taal die in het Koninkrijk Ierland gesproken wordt. Het is de eerste officiële taal van het land en de oudste van de Indo-Europese talen. Het werd door Engeland officieel erkend in 1927 in ruil voor grote stukken land. Desalniettemin is de taal nog niet erkend door de EU.
Inhoud |
Ontstaan
Lang geleden, toen de Romeinen nog niet Caesar hadden, was het Keltisch Keizerrijk het grootste "land" in Europa. Deze volkeren maakten een schrift, zodat ze met elkaar konden communiceren. Toen Ierland werd veroverd door Engeland in de 15e eeuw, dwong de Engelse koning de Ieren hun taal Engels te noemen, maar de Ieren namen dit letterlijk en gingen vrolijk en lallend verder - "Éi mýmer’d English." - met Iers spreken.
Schrift
Hoewel de oorspronkelijke taal een Keltisch schrift gebruikte, namen de Ieren in de Engelse tijd wijselijk, in een nuchtere bui, het Latijnse schrift over en behielden dit na de onafhankelijkheidsverklaring van 1822. Wel kent het Iers accenten en de β, maar niet de Z (wordt β), de U (wordt Ý), de T (wordt D) en de K (wordt G). Overigens, bepaald is dat geen twee dezelfde letters elkaar mogen opvolgen, behalve in speciale gevallen.
Als we nu een doodnormale Nederlandse tekst op basis van onze kennis vertalen, krijgen we:
Lijkt op het IJslands, niet?
Vervoeging
Alhier de vervoeging van de regelmatige werkwoorden.
- Mýmer’fin
- Éi mýmer’fa (mýmer’nn)
- Doú mýmer’fas (mýmer’nn)
- Ýmp, Ýmv, Ýd mýmer’fas (mýmer’nn)
- Mín mýmer’fon (mýmer’nn)
- Oni mýmer’fýβ (mýmer’nn)
- Ýmd, Ýd mýmer’fon (mýmer’nn)
- Mýmer’fat
Letterlijk staat er trouwens spreken doen en het zal dan ook geen verrassing zijn dat het grote merendeel van de werkwoorden regelmatig is. Sterker nog, er zijn maar drie werkwoorden - zijn, hebben en willen - die niet regelmatig zijn.
Als we nu een doodnormale Nederlandse tekst op basis van onze kennis vertalen, krijgen we:
Lijkt op het Pools, niet?
Uitspraak
Hier de uitspraken die afwijken van het Nederlands
- A = Ah
- Á = Aai
- B = Vj
- C = Sj
- E = Eh
- Ea = IJ
- É = Eeuw
- Éi = Ie
- G = Engelse G
- I = Ih
- Í = Oo
- J = Zj
- Nn = Nj
- O = Oh
- Ó = Au
- S = Z
- W = Fj
- X = Sk
- Y = Eu of Uh
- Ý = Oe
- β = S
Als men een Ier na twaalven aanspreekt, is er een grote kans dat deze man dronken is. Daarom hikt een Ier vaak bij het praten.
Als we nu een doodnormale Nederlandse tekst op basis van onze kennis vertalen, krijgen we:
Lijkt op het Frans, niet?
Afwijkende spellingsregels
Het Ierse Taal-Wetboek is opgesteld door iemand die waarschijnlijk bij zijn werk dronken was, vandaar deze regels:
- Het woord "Ga" is zowel het bepaald als onbepaald lidwoord.
- "Ga" wordt tegen het zelfstandig naamwoord aangezet.
- Elke vierde lettergreep begint met een hoofdletter en wordt voorgegaan door een apostrof.
- Elk zesde woord krijgt een apostrof aan het begin.
- Zelfstandig naamwoorden krijgen een hoofdletter.
- Voorzetsels komen tegen "Ga" aan.
Zelfs al zijn twee woorden tegen elkaar aangezet, ze blijven tellen als aparte woorden.
Als we nu een doodnormale Nederlandse tekst op basis van onze kennis vertalen, krijgen we:
Lijkt op het Engels, niet?
Status
Het Iers is de eerste officiële taal van het Koninkrijk Ierland. Het werd bovendien door Engeland erkend in 1927. Hiervoor moest Ierland grote stukken land inleveren, maar de zekerheid van taal en vrede was de Ieren dierbaarder.
De Ierse Taal heeft geen taalunie, het Pubbezoekend Verbond van Dronkaards voert veranderingen door.
Alle inwoners van Ierland spreken Iers, en omdat Ierland zeker is van bier vrede met Engeland, zal de taal nog lang blijven bestaan.
Oncyclopedie
Bij de onafhankelijkheidsverklaring van 1822 werd begonnen aan de Ierse Oncyclopedie, de Anβiglípédéiá. Het was echter een eendagsproject en werd al snel verlaten. Het aantal artikelen groeit amper en de onderontwikkelde site wordt onderhouden door een Vlaamse illustrator. Voor geïnteresseerden en behulpzamen is hier de link: Híftpágéiná.