Film

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
! Aandacht ! Aandacht ! Aandacht !
Deze pagina bevat persoonlijke voornaamwoorden die
met de letter "g" beginnen, en daarenboven opgenomen zijn
in moeilijke zinnen zoals deze hier, en de volgende.
Indien gij op dit ogenblik lijdende zijt aan hoofd-
of andere pijnen, dan vindt gij de uitgang
HIER.


Bouncywikilogo.gif
Voor de uilskuikens die de afgelopen eeuwen onder een rots hebben gelegen zonder krant of Twitter, heeft Wikipedia ook een artikel over: Film.
Sodemieter nou eens op met die camera!!
~ De Eurokok over camera's.
Ik heb nog 7.034 video's van "De Zevende Hemel" liggen. Eén hebben?
~ Urbanus van Anus over zijn laatste film.
Iets groter dan uw mobiel telefoontje, maar o zo charmant!

Standbeelden bewegen niet, behalve wanneer niemand kijkt. Het kleinste kind weet dat. Schilderijen bewegen nog minder, behalve de "Mona Lisa", wiens ogen de argeloze bezoeker steeds blijven volgen. En in foto's zit ook weinig leven. Ook gij voelt aan, geachte lezer, dat de kunstwereld hier iets tekort kwam, en dat de uitvinding van de gebroeders Lumière terecht als lumineus bestempeld werd. Zij vonden de film uit.

Inhoud

[bewerken] 't Misverstand

Er zijn nog steeds mensen die, na meer dan honderd jaar film, denken dat het volstaat om een reeks willekeurige lichtbeeldjes achter elkaar te monteren, en die door een projector te jagen. Neen, driewerf neen: de opeenvolging moet een beweging reconstrueren op ons netvlies, anders zit gij gewoon naar een diamontage te kijken. 99 procent van de output van Japanse "animatiefilm", de zogenaamde manga, teert op dit zeer goedkoop misverstand. Ziehier de procedure: men tekene een ventje, men omringe het ventje met een aantal strepen om beweging te suggereren, men kopiëre dit beeld een aantal keren, dan kopiëre men dit beeld iets uitvergroot, en dan make men daar weer een aantal kopie's van, en na een viertal ingrepen krijgt gij een ventje dat op u komt toegelopen. Men voege kleurtjes en lawaaigeluid toe, en wéér is een scène afgewerkt[1]. Neen, dit artikel legt zich toe op film.

[bewerken] Stille film

Gij jongelieden kunt u niet voorstellen hoe het was om naar een geluidloze film te kijken. Zet u in een comfortabele zetel, doe uw ogen toe[2], en laat mij u in de sfeer brengen.

[bewerken] Plezante stille film

Live muziek bij uw film: komt dáár nu nog eens om!

Dat waren nog eens tijden, lezer: op het witte doek verschenen koddige figuren, die onduidelijke maar zeer nerveuze handelingen uitvoerden. Helemaal onbegrijpelijk waren ze natuurlijk niet, omdat wij die grappen en grollen al kenden van het vaudevilletheater. Maar dit was exotischer: de acteurs waren uitsluitend in grijstinten gecostumeerd en gegrimeeerd, en de decors werden, omwille van de samenhangendheid, óók in die tonaliteiten gehouden. Af en toe verscheen er wat tekst op het doek, zodat wij niet verstoken bleven van wat de acteurs tegen elkaar zegden tijdens hun fratsen. Afhankelijk van het prestige van het filmtheater werd de rolprent van passende muziek voorzien door een pianist, een organist of een heus orkest. Wij hoorden niets van wat er in het vertoonde verhaal gebeurde, en de acteurs evenmin. Dat verklaart waarom zij van veel geluk mochten spreken wanneer zij door stom toeval ontsnapten aan een tragisch ongeval met een achter hen aanstomende trein, die zij helemaal niet hoorden aankomen. Ik herinner mij levendig ene meneer Keaton, die helemaal geen oor had voor zware machinerie, en zijn lange leven aan een zwaar arbeidende bewaarengel te danken heeft.

[bewerken] Triestige stille film

Een stille held.

Sommige filmmakers meenden dat wij ook behoefte hadden aan tragedie op het doek, alsof wij daarvan in het dagelijkse leven ons deel al niet kregen! Dan werd er smart en wee vertoond, handenwringend werd toegekeken hoe de onschuldige Maagd, gekleed in wit of stemmig grijs, ontvoerd werd door de Slechterik, gekleed in stemmig zwart met enige grijze ornamenten, en we mochten blij zijn als de Held, gekleed in diverse wittinten, er op tijd bij was. Anders was de hele avond verpest, en gingen wij met sombere gedachten huiswaarts. Ook deze vertoningen werden gesteund door muziek, die nog een schep bovenop de ellende toevoegde.

[bewerken] Griezelige stille film

De schone en het geluidloos monster: dubbel zo spannend!

Voor wie zich verheven voelde boven dijenkletserij, en geen behoefte had aan droevige avonturen, was er een tussengenre: de griezelfilm. Neemt van mij aan, gijlieden: een geluidloos monster is véél angstaanjagender dan één dat brult, want dat hoort men van verre aankomen. Een stil monster besluipt u onhoorbaar, al weegt het twee ton en heeft het een verroest harnas aan. De bedreigde held hoort zelfs de waarschuwende muziek niet, die de goedbedoelende zaalmuzikant speelt om hem te behoeden voor groot onheil. Ook het bezorgd rumoer van het publiek deert de held niet. Daar zijn angsten uitgestaan in die theaters...

[bewerken] Stomme stille film

Heel af en toe kregen we een stomme film. Dat gebeurde wanneer iemand de zaaluitbater ervan overtuigd had dat wij verstoken waren van cultuur. Dan kregen wij psychologische drama's en natuurdocumentaires. Deze tendens is nefast gebleken voor de reputatie van de stille film, omdat de gefrustreerde kijker, die niet voor een cultuurbarbaar wilde doorgaan, braaf naar deze films ging kijken, en het dan nog uitsluitend had over stomme film. Toen men éénmaal de stille film aan het praten had gekregen, bleef enkel nog die éne pejoratieve benaming.

[bewerken] Luide film

Gij jongelieden kunt u evenmin voorstellen welk effect het op ons maakte, toen er ineens klank geleverd werd bij een film. We waren niet meer overgeleverd aan de bekwaamheid van pianist of orkestleider: nee, de klank zat gewoon bij de film!

[bewerken] Film met muziek

Wel, die klank zat er dan wel bij, zo, gewoon op een strookje naast de strook met beelden, maar daarmee was de kous niet af. De zaaluitbater moest een nieuwe projector kopen, die ook de bijgeleverde geluiden de zaal kon insturen. Geen wonder dat de eerste klankfilms gewoon als stille films werden vertoond, en wij dus blij waren met een vooruitgang die niet te revolutionair was. En de pianist kon nog even blijven.

[bewerken] Zingende film

Stel u van die eerste klankfilms niet teveel voor, jongeling: de acteurs bleven zich in een grijze wereld bewegen, en drukten zich voornamelijk met gebaren uit. Dat waren ze nu eenmaal zo gewoon. Maar de progressie schreed voort, en af en toe braken zij los in gezang. Dan hoorden wij plots hun stem! Dat waren onvergetelijke ogenblikken, zelfs al vonden wij de doorsnee straatzanger beter klinken. Maar die ging niet in chic grijs gekleed de wereld rond! Want wit, grijs en zwart bleef de wereld van het witte doek. Mijn buurman, die in Amerika geweest was, beweerde dat dat daar iederéén in grijstinten rondliep, en dat kleur wettelijk verboden was in de buurt van een filmstudio. Gekleurde acteurs maakten geen schijn van kans, tenzij zij zich terdege grimeerden. Dit racisme zorgde regelmatig voor oproer, dat nog gevoed werd door de kleurigheid van de filmaffiches. Nee, nee, de filmpioniers hadden het niet gemakkelijk!

[bewerken] Sprekende film

Een reliek uit de stille periode, deze zwijgzame maar des te onrustbarender verschijning!

Gij vindt het normaal, jongmens, dat een filmacteur spreekt. Wij vonden dat niet. Wij hadden tientallen jaren stemloze artiesten aan het werk gezien, en ons die wereld eigen gemaakt. Nu begonnen zij ook te spreken. Voor sommigen viel dat mee, bij de meesten viel dat dik tegen. De sprekende film maaide duchtig onder de klassieke steracteurs, en een nieuwe generatie trad aan.

[bewerken] Brullen en grollen

Denkt gij nu dat een horrorfilmmonster angstaanjagender werd door het te laten brullen? Welneen, ze werden er juist kwetsbaarder door: ze verrieden hun frustraties, en kondigden hun komst zó luid aan, dat zelfs een stokdove stille acteur ze voelde naderen. Bovendien wisten wij heel goed dat zulk beest niet uit dat doek kon, en dat zijn gebrul ook aan ons niet besteed was.

King Kong tegen Het VSM: een ongelijke strijd. Deze interpretatie doet de vreedzame reputatie van het VSM trouwens geen eer aan!

Even terzijde: brengen wij toch dankbare hulde aan de schildersploeg die voor de finale van "King Kong" heel New York moest in grijstinten schilderen om een mooi beeld vanop de hoogte van de Emire State Building te garanderen. Stelt u voor wat een herrie het contrast tussen de zwart-grijs-witte acteurs en de kleurige stad zou veroorzaakt hebben! Deze titanenonderneming kostte de producer een bom geld, en was er mee de oorzaak van dat men voortaan in min of meer natuurlijke kleuren ging opnemen, in plaats van alles in dat klassevol, maar omslachtige zwart-grijs-wit te schilderen.

[bewerken] Kleurige film

De wereld van alledag is in kleur, behalve voor kleurenblinden. Dat zei mijn buurman, een veerpontschipper, óók altijd. Dat maakte de zwarte, grijze en witte tinten van de film zo aantrekkelijk: wij waren totaal in een andere wereld, en voelden ons artistiek op een hoger niveau. Maar ook dáárin kwam verandering. Men ging de film kleuren

[bewerken] Film in één kleur

Er kondigde zich iets nieuws aan, want voor bepaalde scènes van een film gingen de decors en de acteurs nu in een speciale kleur gehuld. Blauw voor een nachtelijke scène. Geel voor een zonnige scène. Rood voor een passionele scène, en ga zo maar door. Dit betekende dat men voor elke soort scène het decor telkens moest in een nieuwe kleur schilderen, of het meteen in meer dan één examplaar bouwen, telkens in een aangepaste kleur. De acteurs vonden het waarschijnlijk ook maar zozo: telkens een kostuum in een andere kleur aantrekken, tot daar aan toe. Maar die grime! Dat schminken in blauwtinten, of geeltinten, of roodtinten...

[bewerken] Film in twee kleuren

De mode veranderde, en dat was ook zichtbaar in films. Men begon zich kleuriger te kleden, men veroorloofde zich een blos op de wangen, de decors kregen een likje verf. Dat alles omdat dat zogezegd in het echte leven óók zo was. Maar wij wilden daar juist aan ontsnappen, aan dat echte leven! Er werd niet overdreven, en de kleurschema's werden thematisch gehouden: een film kon bijvoorbeeld helemaal gewijd zijn aan tinten rood en blauw, en combinaties hiervan. Decorschilders, grimeurs en costumiers werden speciaal opgeleid om zich smaakvol in tweekleurenschema's te kunnen uitleven.

[bewerken] Film in drie kleuren

De innovatie sloeg aan bij het smakeloze maar omvangrijke publiek, en men zette de stap naar driekleurenschema's. Eerst waren de beelden nog goed te onderscheiden van wat wij in het dagelijkse leven rondom ons zagen, ook al omdat nog nooit iemand een troep dwergen zingend uit een mijn had weten tevoorschijn komen. Maar toen kwam het fatale ogenblik waarop men besloot om de acteurs niet meer te grimeren, en gewoon de stad of de natuur in te trekken om te filmen. De kunst was de laan uit, en het hyperrealisme vierde hoogtij. Gelukkig lieten de onwaarschijnlijke scenario's ons nog toe om ons in een andere wereld te wanen.

[bewerken] Film in drie dimensies

Deze proefkonijnen zijn duidelijk niet onder de indruk van het driedimensionele gebodene.

Nóg een stap dichter bij het echte leven, maar gelukkig nooit echt doorgebroken. Wie ooit naar zo'n film is gaan kijken en zonder schele hoofdpijn naar huis is gegaan, die krijgt welgemeende felicitaties voor zijn (of haar) uithoudingsvermogen en ijzersterk gestel. Het brilletje dat u toen moest helpen de indruk te krijgen dat gij dat lekker stuk op het doek kondt vastgrijpen, kunt gij nog altijd hier gebruiken. Het dient tot niets maar houdt u bezig.

[bewerken] Conclusie

De lol is eraf, meer wil ik u over film niet meer kwijt. Leest een goed boek, lezer, en grijpt af en toe eens naar een film uit de tijd dat er nog creatief gefilmd werd, en men er niet tegenop zag om een hele crew met decors en al te overschilderen in stemmige tinten van wit, grijs en zwart. Het ga u goed.

[bewerken] Notenbalk

  1. Liefhebbers van deze van film afgeleide cultuuruiting kunnen terecht op de pagina's gewijd aan verschijnselen als dit hier, dit ook, en waarom ook dit niet?.
  2. Of laat ze misschien liever open, anders leest dat zo moeilijk.
Gebruiker
Naamruimtes

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen
In andere talen