Fagot

Uit Oncyclopedia
Ga naar: navigatie, zoeken
FagotSoloPop.JPG
Damn faggots... oh, you mean a bassoon?
~ De ex over de fagot.

De fagot (voluit: "fagotboom") wordt zorgvuldig gekweekt in fagotgaarden, waar men de plant al van zéér jonge leeftijd in volle grond zet. Alleen de boompjes die dit overleven leveren later een volwaardige fagot, die zonder blozen kan ingezet worden in het orkest.

Inhoud

[bewerken] De nacht der tijden

Een zeer jonge fagotboom, klaar om de volle grond in te gaan.

Zoals zoveel interessante studie-objecten, gaat ook de oorsprong van de tamme fagot verloren in de nacht der tijden. Wilde fagotbomen bestonden vermoedelijk al lang vóór de mens deze planeet onveilig maakte, en zullen, als enige boomsoort, deze even vermoedelijk ook overleven. Wanneer de mens echter op het idee kwam om deze bomen te temmen, en ze aan zijn artistieke grillen te onderwerpen, zullen we wellicht nooit te weten komen[1]. Wat we wél met zekerheid kunnen zeggen, is dat het instrument al vroeg in het standaardorkest werd opgenomen, en wel met eenparigheid van stemmen. Dit in tegenstelling tot de banjo.

[bewerken] Premuzikaal parcours ener fagotboom

Een volwassen fagotboom klaar voor de oogst.

De zaadjes van de fagotboom die het best in aanmerking komen voor voortplanting, zijn dewelke geoogst worden kort vóór het oogsten van de boom zelf, doorgaans in de lente van het jaar waarin deze tussen de vijftien en de twintig jaar oud is. Zij worden dan in potten geplant, en bij het aanbreken van de herfst in volle grond gezet. Deze ogenschijnlijk barbaarse handelswijze houdt inderdaad lelijk huis tussen de aspirant-fagotten, maar na de eerste winter weet de kweker meteen welke boompjes zullen uitgroeien tot een goed instrument. Wanneer de boom vijftien jaar oud is, komt hij in aanmerking voor verwerking. Hij mag maximaal twintig jaar oud worden, waarna een onstuitbare wildgroei inzet, en de boom gevaarlijk wordt. In dit stadium slokt hij bijvoorbeeld spelende kindjes op, en meer van dat moois. Noodkap is dan aangewezen.

[bewerken] Muzikaal parcours ener fagotboom

Wanneer men een fagotboom te oud laat worden wordt slokt hij argeloze kindjes op.

In het orkest staat de fagot hoog in aanzien, daarbuiten zijn instrument én bespeler lachwekkend. Elk standaardorkest houdt dan ook elke eerste maandag van de maand opendeurdag, ter gelegenheid waarvan aspirant-fagottisten auditie kunnen doen. Deze handelswijze heeft een dubbel effect: enerzijds kan het orkest een werfreserve aanleggen, anderzijds wordt de residerende fagottist op subtiele wijze aangespoord zijn best te blijven doen, "want er zijn anders kandidaten genoeg!"

[bewerken] Postmuzikaal parcours ener fagotboom

Een goed onderhouden fagot heeft dezelfde levensduur als die van de bijhorende fagottist. Korter kan, vooral wanneer de muzikant van slordige aard is. Langer daarentegen niet: wanneer de fagottist sterft, worden ze samen opgezet. Vroeger werden ze gewoon samen begraven of gecremeerd, maar het opzetten is nu erg in trek, omdat het geheel een aardige attractie vormt voor musea die te kampen hebben met teruglopend bezoek. Experimenten met plastinatie daarentegen waren tot nu toe niet succesvol, omdat de fagot zich niet zo goed tot deze bewaar- en tentoonstellingstechniek leent als de fagottist. En een huidloze fagottist die een fagot in onberispelijke en complete toestand demonstreert, gaat regelrecht in tegen de principes van plastinatie.

[bewerken] Opbrengst: kwaliteit of kwantiteit?

Barend Blaeskaeck, bijgenaamd "Opa Fagot", wijst op de bedenkelijke kwaliteit van een Chinese fagotboom, die, hoewel zeer omvangrijk, niet tegen een herfststormpje kan.

In tegenstelling tot de banjelier, levert een fagotboom slechts één instrument op, plus één oogst zaadjes voor een volgende generatie. Daarenboven moet de boom minstens vijftien jaar ongemoeid gelaten worden, en komt slechts de zaadoogst van het laatste jaar in aanmerking voor kwalitatief hoogstaande voortplanting. Serieuze fagotkwekers houden slechts de kwaliteit van het uiteindelijke resultaat voor ogen, en houden zich strikt aan de kwaliteitsnormen van het in 1473 in Frankrijk opgerichte Koninklijke Fagotkwekersgilde[2]. In het Verre Oosten wordt echter zo nauw niet gekeken, en wordt schaamteloos gebruik gemaakt van vroegere zaadoogsten en kunstmest. Het eerste levert minderwaardig hout op, het laatste laat dit minderwaardig hout sneller groeien. Een Chinese fagot is dan ook tegelijk een stuk groter én lichter. Het geproduceerde geluid dat een dergelijk artefact onveranderlijk voortbrengt kan nog het beste vergeleken worden met dat van een kleerkast die verschoven wordt. Maar niet iedere muzikant of melomaan luistert even nauw, en China exporteert talloze containerladingen van deze minderwaardige instrumenten.

[bewerken] Staan of zitten

Er is onder de fagottisten nog steeds een strijd gaande omtrent de ideale speelhouding: er zijn momenteel precies evenveel voorstanders van zittend spelen, als er partisanen zijn van staand spelen. Het grootste verschil heeft men gekend in 1944, toen een V2 een bloedig einde maakte aan een samenkomst van zittende fagottisten, en de staande fagottisten plots in de meerderheid waren. Binnen de vijf jaar was het verschil echter al weer genivelleerd, want de uitvaart van de fagottisten werd opgeluisterd door een ensemble van 305 fagotten, wat de interesse voor het vak in het droevige na-oorlogse Europa deed opflakkeren. Ook het feit dat een fagot langer en beter brandt dan bijvoorbeeld een klarinet, deed veel opflakkeren.

Plaats van de fagot in het standaardorkest. Let op wanneer de fagottist deze houding aanneemt, vooral rond Sinterklaas: hij wil dan wel eens snoepgoed de zaal in blazen.



[bewerken] Notenbalk

  1. Het ontbreken van enige kwalitatief overtuigende "making of" van vóór 365 vóór C. is daar niet vreemd aan. Die mensen hadden duidelijk totaal geen respect voor de XXIste-eeuwse musicologen.
  2. "Association Royale des Fagoculteurs", heden ten dage "Société Nationale des Confrères Fagoculteurs".
Gebruiker
Naamruimtes

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Projecten
Hulpmiddelen
Delen
In andere talen